Η αυτόνομη κατάδυση είναι ένα από τα πιο παρεξηγημένα αθλήματα στον κόσμο. Για πολλούς ανθρώπους φαίνεται επικίνδυνη, ακραία ή ακόμη και τρομακτική. Η εικόνα ενός δύτη δεκάδες μέτρα κάτω από την επιφάνεια δημιουργεί εύλογα ερωτήματα: «Τι γίνεται αν τελειώσει ο αέρας;», «Τι γίνεται αν συμβεί κάτι κάτω από το νερό;», «Είναι πραγματικά ασφαλές;».
Η σύντομη απάντηση είναι ναι.
Η αλήθεια είναι ότι η εικόνα αυτή απέχει αρκετά από την πραγματικότητα.
Η αναλυτική απάντηση όμως κρύβεται στον τρόπο που εκπαιδεύεται ένας δύτης.
Σήμερα η αυτόνομη κατάδυση θεωρείται μία από τις ασφαλέστερες δραστηριότητες αναψυχής, όταν φυσικά πραγματοποιείται με σωστή εκπαίδευση, κατάλληλο εξοπλισμό και σεβασμό στους κανόνες ασφαλείας.
Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι κίνδυνοι της κατάδυσης δεν προέρχονται από το ίδιο το περιβάλλον, αλλά από ανθρώπινα λάθη, ελλιπή εκπαίδευση ή κακές αποφάσεις.
Αυτός είναι και ο λόγος που η εκπαίδευση αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα ασφαλείας για κάθε δύτη…και η σωστή αρχή είναι το ήμισυ του παντός!
Όταν εκπαιδευόμουν ως εκπαιδευτής της PADI, ο Course Director μου, ο Λούης Σκλάβος, ένας από τους ανθρώπους που συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάπτυξη της PADI στην Ελλάδα, μας είπε μία φράση που δεν ξέχασα ποτέ:
«Η κατάδυση είναι τρεις νόμοι και μία αρχή.»
Όσο περισσότερο διδάσκω, τόσο περισσότερο συνειδητοποιώ πόσο σωστή ήταν αυτή η φράση.
Η αυτόνομη κατάδυση δεν βασίζεται στην τύχη. Βασίζεται στη φυσική.
Οι τέσσερις σημαντικότεροι κανόνες που διέπουν σχεδόν κάθε κατάδυση είναι:
Ο νόμος του Boyle εξηγεί ότι όσο αυξάνεται η πίεση, τόσο μειώνεται ο όγκος ενός αερίου και αντίστροφα.
Αυτός είναι ο λόγος που κατά την κάθοδο συμπιέζονται οι αεροφόρες κοιλότητες του σώματός μας και χρειάζεται να εξισώνουμε συστηματικά την πίεση στα αυτιά και στη μάσκα.
Ο Dalton εξηγεί ότι κάθε αέριο μέσα σε ένα αναπνεύσιμο μείγμα ασκεί τη δική του μερική πίεση.
Από αυτόν τον νόμο προκύπτουν όλα όσα γνωρίζουμε για τα όρια του οξυγόνου, του αζώτου, του Nitrox και των βαθών στα οποία μπορούμε να καταδυθούμε με ασφάλεια.
Ο Henry περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο τα αέρια διαλύονται στους ιστούς του σώματός μας όσο αυξάνεται η πίεση.
Χάρη σε αυτόν τον νόμο γνωρίζουμε γιατί απαιτούνται αργές αναδύσεις, στάσεις ασφαλείας και σωστός προγραμματισμός της κατάδυσης.
Η περίφημη αρχή του Αρχιμήδη εξηγεί την άνωση.
Χάρη σε αυτήν μπορούμε να αποκτήσουμε ουδέτερη πλευστότητα και να κινούμαστε μέσα στο νερό σχεδόν χωρίς προσπάθεια, προστατεύοντας παράλληλα και τον ίδιο τον βυθό.
Όταν ένας δύτης κατανοήσει αυτές τις βασικές αρχές και μάθει να τις εφαρμόζει σωστά, η κατάδυση παύει να είναι κάτι «μυστηριώδες». Γίνεται μία δραστηριότητα που βασίζεται στη γνώση, στη λογική και στη σωστή διαδικασία.
Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος στην κατάδυση είναι ο βυθός.
Στην πραγματικότητα, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να βρεθεί κάποιος στον βυθό χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις.
Γι’ αυτό η PADI έχει δημιουργήσει μία εκπαιδευτική πορεία που αναπτύσσει σταδιακά τις γνώσεις, τις δεξιότητες και την αυτοπεποίθηση κάθε δύτη.
Είναι η βάση όλων.
Σε αυτό το πρόγραμμα ο νέος δύτης μαθαίνει να χρησιμοποιεί σωστά τον εξοπλισμό του, να ελέγχει την πλευστότητά του, να αντιμετωπίζει τις πιο συνηθισμένες καταστάσεις και να αποκτά σωστές συνήθειες που θα τον συνοδεύουν σε όλη την καταδυτική του πορεία.
Δεν πρόκειται απλώς για ένα “δίπλωμα”. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα χτιστεί κάθε μελλοντική εμπειρία.
Το επόμενο βήμα δεν αφορά μόνο το μεγαλύτερο βάθος.
Ο δύτης έρχεται σε επαφή με διαφορετικά είδη καταδύσεων, όπως η βαθιά κατάδυση και η υποβρύχια πλοήγηση, ενώ επιλέγει και θεματικές καταδύσεις ανάλογα με τα προσωπικά του ενδιαφέροντα.
Στόχος του προγράμματος είναι να διευρύνει τις εμπειρίες του δύτη και να τον κάνει να αισθάνεται ολοένα και πιο άνετα σε διαφορετικά υποβρύχια περιβάλλοντα.
Για πολλούς εκπαιδευτές αποτελεί το σημαντικότερο πρόγραμμα ολόκληρης της εκπαιδευτικής διαδρομής.
Εδώ ο δύτης μαθαίνει να αναγνωρίζει έγκαιρα πιθανά προβλήματα, να προλαμβάνει καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και, όταν χρειαστεί, να βοηθά αποτελεσματικά τον καταδυτικό του σύντροφο.
Παράλληλα εκπαιδεύεται στις Πρώτες Βοήθειες (Emergency First Response), αποκτώντας δεξιότητες που είναι πολύτιμες όχι μόνο στην κατάδυση αλλά και στην καθημερινή ζωή.
Πολύ συχνά οι απόφοιτοι του Rescue Diver αναφέρουν ότι μετά το πρόγραμμα αυτό αισθάνονται πολύ πιο ώριμοι, πιο ήρεμοι και περισσότερο προετοιμασμένοι ως δύτες.
Η πιστοποίηση δεν είναι το τέλος της εκπαίδευσης.
Είναι η αρχή.
Όσο αποκτά εμπειρίες ένας δύτης, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεται ότι κάθε νέα γνώση μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ασφάλεια και καλύτερο έλεγχο.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ειδικότητα PADI Frog Kick Diver, την οποία έχουμε αναπτύξει στο DIVENESS.
Η τεχνική του Frog Kick δεν κάνει απλώς τον δύτη πιο κομψό μέσα στο νερό.
Του επιτρέπει να κινείται με ακρίβεια προς όλες τις κατευθύνσεις, να διατηρεί σταθερή θέση, να προστατεύει τον βυθό από άσκοπες επαφές και να καταναλώνει λιγότερη ενέργεια.
Σε απαιτητικά περιβάλλοντα, όπως ναυάγια, στενά περάσματα ή περιοχές με ευαίσθητο θαλάσσιο οικοσύστημα, η σωστή τεχνική πεδιλισμού αποτελεί σημαντικό παράγοντα ασφάλειας τόσο για τον ίδιο τον δύτη όσο και για το περιβάλλον.
Η συνεχής εκπαίδευση δεν γίνεται για να συλλέγουμε πιστοποιήσεις.
Γίνεται γιατί κάθε νέα δεξιότητα μας βοηθά να παίρνουμε καλύτερες αποφάσεις όταν πραγματικά χρειαστεί.
Απολύτως.
Ο σύγχρονος καταδυτικός εξοπλισμός είναι εξαιρετικά αξιόπιστος, αρκεί να συντηρείται σωστά.
Η σωστή φροντίδα ξεκινά αμέσως μετά από κάθε κατάδυση, με σχολαστικό ξέπλυμα σε γλυκό νερό, σωστό στέγνωμα και αποθήκευση σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Εξίσου σημαντική είναι όμως και η προληπτική συντήρηση.
Ρυθμιστές αναπνοής, BCD, φιάλες και όλα τα κρίσιμα μέρη του εξοπλισμού πρέπει να υποβάλλονται στα προγραμματισμένα service που ορίζει ο κατασκευαστής.
Η παράλειψη αυτών των συντηρήσεων μπορεί να οδηγήσει σε δυσλειτουργίες που θα μπορούσαν εύκολα να είχαν αποφευχθεί.
Ένα ακόμη σημείο που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή είναι ότι οι επισκευές πρέπει να πραγματοποιούνται αποκλειστικά από εξουσιοδοτημένα συνεργεία και πιστοποιημένους τεχνικούς.
Στην κατάδυση δεν υπάρχει χώρος για αυτοσχέδιες λύσεις ή πρόχειρες επισκευές. Ένας σωστά συντηρημένος εξοπλισμός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που συμβάλλουν στην ασφαλή και απολαυστική εμπειρία κάτω από το νερό.
Αν υπάρχει ένας κανόνας που συνοψίζει τη φιλοσοφία της αυτόνομης κατάδυσης, αυτός είναι ο εξής:
Ποτέ δεν καταδυόμαστε μόνοι μας.
Το περίφημο Buddy System δεν είναι απλώς ένας ακόμη κανονισμός της κατάδυσης. Είναι μία φιλοσοφία συνεργασίας που συνοδεύει κάθε δύτη από την πρώτη του κατάδυση μέχρι την τελευταία.
Ο καταδυτικός σου σύντροφος (buddy) δεν είναι απλώς κάποιος που βουτάει δίπλα σου. Είναι ο άνθρωπος με τον οποίο σχεδιάζεις την κατάδυση, πραγματοποιείς τον προέλεγχο του εξοπλισμού, επικοινωνείς καθ’ όλη τη διάρκειά της και στον οποίο μπορείς να βασιστείς αν χρειαστεί βοήθεια.
Αυτό όμως λειτουργεί και αντίστροφα.
Εσύ έχεις την ίδια ευθύνη απέναντι στον buddy σου.
Στο DIVENESS συνηθίζουμε να λέμε στους μαθητές μας ότι η ασφάλεια μιας ομάδας ξεκινά από την ποιότητα του κάθε ζευγαριού.
Όταν κάθε δύτης φροντίζει πραγματικά τον άνθρωπο που βρίσκεται δίπλα του, τότε ολόκληρη η ομάδα λειτουργεί με διαφορετική νοοτροπία. Παρατηρεί, προλαμβάνει, βοηθά και επεμβαίνει πριν ακόμη δημιουργηθεί κάποιο πρόβλημα.
Σε μία οργανωμένη καταδυτική ομάδα, όταν ένας δύτης αντιμετωπίσει δυσκολία, στην πραγματικότητα επηρεάζεται ολόκληρη η ομάδα. Για τον λόγο αυτό, η κατάδυση δεν είναι ατομικό άθλημα. Είναι μία δραστηριότητα συνεργασίας, εμπιστοσύνης και αλληλοϋποστήριξης.
Υπάρχει μία λανθασμένη αντίληψη ότι ο καλός δύτης είναι ο θαρραλέος δύτης.
Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Ο ασφαλής δύτης είναι εκείνος που έχει αποκτήσει τόση αυτοπεποίθηση μέσα από την εκπαίδευση και την εξάσκηση, ώστε δεν χρειάζεται να βασίζεται στο θάρρος.
Ο πανικός αντιμετωπίζεται πριν ακόμη εμφανιστεί.
Αντιμετωπίζεται με σωστή εκπαίδευση, σωστή προετοιμασία και πολλές επαναλήψεις των βασικών δεξιοτήτων μέχρι να γίνουν δεύτερη φύση.
Σε αυτό το σημείο αισθανόμαστε πραγματικά τυχεροί στο DIVENESS.
Διαθέτουμε τη δική μας ιδιόκτητη πισίνα εκπαίδευσης δυτών, ειδικά διαμορφωμένη αποκλειστικά για εκπαιδευτική χρήση.
Για εμάς, η πισίνα δεν είναι απλώς ένας χώρος όπου γίνονται οι πρώτες ασκήσεις.
Είναι ίσως το σημαντικότερο εκπαιδευτικό εργαλείο που διαθέτουμε.
Εκεί ο νέος δύτης μπορεί να αφιερώσει όλο τον χρόνο που χρειάζεται για να εξοικειωθεί με τον εξοπλισμό του, να αναπτύξει σωστή πλευστότητα, να μάθει να αναπνέει ήρεμα και να εξασκηθεί στις βασικές δεξιότητες χωρίς καμία πίεση.
Το σημαντικότερο όμως είναι κάτι διαφορετικό.
Εκεί χτίζεται η αυτοπεποίθηση.
Και όταν η αυτοπεποίθηση χτίζεται σωστά από την αρχή, η μετάβαση στη θάλασσα γίνεται πολύ πιο φυσική, πολύ πιο ήρεμη και πολύ πιο ασφαλής.
Κάθε δύτης έχει τα δικά του προσωπικά όρια.
Και αυτά τα όρια δεν είναι σταθερά.
Επηρεάζονται από τη φυσική κατάσταση, την ψυχολογία, την κούραση, την εμπειρία, τις καιρικές συνθήκες ή ακόμη και από το πώς αισθάνεται κάποιος εκείνη τη συγκεκριμένη ημέρα.
Αυτό σημαίνει ότι μία κατάδυση που χθες ήταν εύκολη, σήμερα μπορεί να μην είναι.
Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Ο σωστός δύτης γνωρίζει τα προσωπικά του όρια και δεν διστάζει ποτέ να πει:
«Σήμερα δεν αισθάνομαι έτοιμος.»
Αυτό δεν αποτελεί αδυναμία.
Αποτελεί ένδειξη ωριμότητας.
Το ίδιο σημαντικό όμως είναι και ο σεβασμός των προσωπικών ορίων των άλλων.
Ένας buddy ή μία ομάδα που πιέζει κάποιον να κάνει κάτι για το οποίο δεν αισθάνεται έτοιμος, παραβιάζει μία από τις βασικότερες αρχές της ασφαλούς κατάδυσης.
Προσωπικά, θεωρώ ότι άνθρωποι που δεν σέβονται τα προσωπικά όρια των άλλων δεν αποτελούν κατάλληλους καταδυτικούς συντρόφους.
Η κατάδυση πρέπει πάντα να δημιουργεί εμπιστοσύνη.
Ποτέ πίεση.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι αρκετά από τα καταδυτικά ατυχήματα που έχουν καταγραφεί διεθνώς δεν αφορούν αρχάριους δύτες.
Αφορούν δύτες με μεγάλη εμπειρία.
Πώς είναι δυνατόν να συμβαίνει αυτό;
Η απάντηση βρίσκεται πολλές φορές στην υπερβολική αυτοπεποίθηση.
Με τα χρόνια κάποιοι δύτες αρχίζουν να παραλείπουν τους προελέγχους του εξοπλισμού, να αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στον σχεδιασμό της κατάδυσης ή να αμελούν τα προγραμματισμένα service του εξοπλισμού τους, θεωρώντας ότι η εμπειρία αρκεί για να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε κατάσταση.
Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο.
Οι πραγματικά έμπειροι δύτες είναι συνήθως εκείνοι που τηρούν με μεγαλύτερη συνέπεια τις διαδικασίες.
Ελέγχουν τον εξοπλισμό τους σε κάθε κατάδυση.
Σχεδιάζουν προσεκτικά κάθε βουτιά.
Σέβονται τα προσωπικά τους όρια.
Δεν θεωρούν ποτέ τίποτα δεδομένο.
Η εμπειρία δεν αντικαθιστά τις διαδικασίες.
Η εμπειρία κάνει τις διαδικασίες ακόμη σημαντικότερες.
Είναι ασφαλής η αυτόνομη κατάδυση;
Ναι.
Αρκεί να πραγματοποιείται με σωστή εκπαίδευση, σωστό εξοπλισμό, σωστή νοοτροπία και σεβασμό στους κανόνες που έχουν δημιουργηθεί μέσα από δεκαετίες εμπειρίας και επιστημονικής γνώσης.
Η κατάδυση δεν είναι ένα άθλημα που ανταμείβει την τόλμη.
Ανταμείβει τη γνώση.
Ανταμείβει την προετοιμασία.
Ανταμείβει τη συνεργασία.
Και πάνω απ’ όλα, ανταμείβει τον σεβασμό προς το υποβρύχιο περιβάλλον, προς τον καταδυτικό σου σύντροφο και προς τα δικά σου προσωπικά όρια.
Στο DIVENESS πιστεύουμε ότι ο στόχος της εκπαίδευσης δεν είναι απλώς να αποκτήσει κάποιος μία πιστοποίηση.
Είναι να αποκτήσει τον τρόπο σκέψης που θα του επιτρέψει να απολαμβάνει την αυτόνομη κατάδυση με ασφάλεια για ολόκληρη τη ζωή του.
Για εμάς, η ασφάλεια δεν είναι ένας κανόνας που ακολουθούμε. Είναι η κουλτούρα πάνω στην οποία χτίζεται κάθε κατάδυση.
Το Diveness επέλεξε το ΚΑΛΥΤΕΡΟ και ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ναυάγιο για τα Ελληνικά δεδομένα ,για να αποκτήσει ΑΚΟΜΗ μεγαλύτερη αξία αυτή η ιδιαίτερα συναρπαστική ειδικότητα της PADI, αλλά και ένα μεγάλο γνώστη και εξερευνητή πολλών ναυαγίων, που θα βρίσκεται μαζί μας καθόλη τη διάρκεια της διεκπεραίωσης της ειδικότητας και θα μας πλαισιώσει με τις επιπλέον γνώσεις του επι του αντικειμένου!
Το EUROBULKER X & τον Αντώνη Γράφα!!
Δεν περιλαμβάνει: nitrox και μετακίνηση στο Δήλεσι
Συνολικός αριθμός επιτρεπόμενων μαθητών για τη διεκπεραίωση του αυτού μαθήματος —> 8 συμμετοχές! Αυτό σημαίνει ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ θέσεις!!